GROENVOORZIENING   GLASTUINBOUW   VEEHOUDERIJ   AKKER & TUINBOUW   MILIEU

Koper in bodem en plant

spoorelement / zwaar metaal

Het in deze analyse bepaalde kopergehalte is de hoeveelheid opneembare koper in de grond. Koper is een belangrijk spoorelement voor mens, dier en plant. Wanneer de plant onvoldoende koper opneemt zal ook de consumeerder consument? van het gewas, mens of vee te weinig koper binnenkrijgen. Er zijn analyses, zoals de Cu-HNO3 analyse, die ook koper aantonen dat nauwelijks door de plant opneembaar is. Het komt veelvuldig voor dat er toch een goede kopertoestand is geconstateerd via de Cu-HNO3 methode, terwijl het gewas toch te weinig koper bevat. Daarom  werkt het lab van Koch Bodemtechniek met een iets mildere extractie(s) voor de koperanalyse. Deze komen meer overeen met de opname van het gewas. Hierdoor zijn de streefwaarden ook wat lager. Koper is betrokken bij omzettingen van organische stof in de bodem. Behalve uit bemestingsoogpunt is een redelijk kopergehalte dan ook gewenst voor bodemprocessen.

Tekort aan koper:

Een tekort aan koper is weinig van invloed op de opbrengst van gras, maar wel op de gezondheidstoestand van het vee. Ernstig kopergebrek op grasland kan op den duur een verschuiving van de plantkundige samenstelling ten gevolge hebben. Bij ernstig kopergebrek verdwijnen de goede grassen. In geval van kopergebrek bij vee moet onderscheid worden gemaakt tussen primair ofwel absoluut kopergebrek, en secundair ofwel voorwaardelijk kopergebrek.

Primair kopergebrek

Primair kopergebrek wordt veroorzaakt door een geringe opname door het dier. Het optreden hiervan komt door een laag kopergehalte van het gras. Dit kan komen doordat het kopergehalte in de grond laag is. Maar ook door concurrentie van ijzer of een ander metaal.

Secundair kopergebrek

Men spreekt van secundair kopergebrek als de grond en het voer wel voldoende koper bevatten, maar hiervan te weinig in het bloed terechtkomt. De oorzaak hiervan kan zijn een te hoge gehalten aan molybdeen, eiwit en sulfaten in het gras. Zulk gras veroorzaakt in de pens de vorming van kopersulfide (CuS), dat zeer slecht oplosbaar is.

Vooral bij pinken doet zich nog wel eens kopergebrek voor, met name aan het einde van de weideperiode. Typische verschijnselen van kopergebrek bij vee zijn: lichte haarverkleuring rond de ogen (koperbril), iets roodbruine verkleuring van het zwarte haar en bij oudere kalveren een plukje lichtbruin haar uit de oren(kopervlaggetjes). Verschijnselen die vaak optreden bij kopergebrek, maar die ook andere oorzaken kunnen hebben zijn: chronische diarree, ruig en dof haar, slechte groei bij jonge dieren en verlaagd melkvetgehalte bij melkvee.

Milieu

Een te hoog kopergehalte kan een indicatie zijn voor ook bredere milieuverontreiniging. In sommige gevallen is nader onderzoek gewenst. Een ruim of hoog kopergehalte beschadigt het bodemleven in de grond.

Schapen

Bij een beoordeling ruim en hoger is het weiden van schapen gevaarlijk, met name van het type Tesselaars. Pas daarom in percelen waar ook schapen worden gehouden geen koperbemesting toe. Het koperbemesting kan dan beter worden toegepast tijdens het (her) inzaaien van het grasland. De koper kan dan beter door de grond worden verdeeld. Percelen met uitsluitend schapen dienen niet met koper te worden bemest.