| Dossiergegevens van |
kalkmeststoffen in de groenvoorziening
en tuinbouw. |
| Type meststof en eigenschappen. |
Algemeen:
Het gaat bij vrijwel alle kalkmeststoffen om calcium en magnesiumcarbonaten
die in de bodem een basische reactie geven en daardoor zuur neutraliseren
in de bodem. Er zijn vele variaties in de handel waarbij het meestal
alleen het magnesiumgehalte en het zuurbindende waarde verschilt.
Kalkmeststoffen kunnen alleen verantwoord worden toegepast na een
bodemonderzoek, waarbij naast de pH ook het organische stofgehalte
en kleigehalte nodig zijn om uit te kunnen rekenen. Testkitjes die
de pH meten blijken in de praktijk niet alleen bijzonder onnauwkeurig
in de meting zelf, maar ook het gegeven advies is op zijn minst
slecht omdat te weinig rekening wordt gehouden met de bodemeigenschappen.
Afhankelijk van onder meer het organische stofgehalte is namelijk
de hoeveelheid kalk hoger of lager die nodig is om een pH eenheid
te verhogen. Door overbekalking kan definitieve schade ontstaan.
Eenmaal gegeven kalk kan niet zomaar weer worden gecompenseerd of
verwijderd uit de grond. De toestand kan bijvoorbeeld pas na tien
of meer jaren goed komen doordat de pH in die tussentijd iets daalt.
De volgende
merken, begrippen vallen allemaal onder de categorie Koolzure magnesiakalk
met veelal de opgave van het MgO (=magnesiagehalte) in procenten
variërend tussen de 0 en 35 % MgO en een zuurbindende waarde
tussen de 44 en 110.
| Naam van de kalkmeststof |
Basenequivalent
(voorheen
zuurbindende waarde) |
Magnesiumgehalte uitgedrukt
in % MgO |
Vorm |
| ASEF tuinkalk |
55 |
15 |
korrel |
| AZ Kalk |
45 |
3 |
droog poeder |
| DCM zeewierkalk |
57 |
4 |
poeder |
| DCM Algenkalk |
50 |
2 |
korrel |
| DCM Groenkalk |
50 |
15 |
korrel |
| Borgakal |
53 |
7 |
poeder |
| Dologran |
54 |
5 |
korrel |
| Dologran 15 |
52 |
15 |
korrel |
| Dolokal |
54 |
5 |
droog poeder |
| Dolokal extra |
55 |
10 |
droog poeder |
| Dolokal supra |
57 |
19 |
droog poeder |
| Dolomietkalk |
45 |
4 |
droog poeder |
| Emkal |
53 |
0 |
poeder |
| Landbouwkalk |
45 |
4 |
droog poeder |
| Lithotamnium |
53 |
5 |
droog poeder |
| Magnesiumkalk |
110 |
35 |
korrel |
| Maerl koraal algen kalk |
45 |
6 |
droog poeder |
| Magkal |
54 |
17 |
poeder |
| Mergelkalk |
45 |
5 |
droog poeder |
| Mergel |
50 |
0 |
droog poeder |
| Miramag |
55 |
19 |
droog poeder |
| Park Natuurkalkmeststof |
50 |
7 |
poeder |
| POKON |
45 |
4 |
korrel |
| Tuinkalk |
50 |
|
korrel |
| Winterswijkse kleidolomiet |
46 |
5 |
poeder |
| Winterswijkse ultradolomiet |
44 |
10 |
poeder |
Chemisch gezien is er betrekkelijk
weinig onderscheid tussen al deze bovengenoemde kalksoorten. Ze
bestaan alle uit verschillende combinaties magnesium- en calciumcarbonaten.
In alle kalksoorten zijn spoorelementen in natuurlijke vorm aanwezig.
Hiernaast zijn nog vele andere soorten kalkmeststoffen of afvalproducten
die als kalkmeststof worden afgezet. Bovenstaande lijst zijn die
kalkmeststoffen die in de tuincentra en in landbouwcooperaties te
vinden zijn, of die beschikbaar zijn voor de professionele groenverzorging. |
| Alternatieven voor kalkmeststoffen: |
1.
Thomasslakkenmeel. Deze meststof bevat 40 % zuurbindende
waarde en 11-16% fosfaat. Deze meststof is alleen een alternatief
voor kalk als er tevens extra fosfaat gewenst is, en deze hoeveelheid
overeenkomt met de hoeveelheid kalkwerking die nodig is. De meststof
is slecht verkrijgbaar, of gemengd met kalizout.
2.
Magnesiumcarbonaat (puur) Zie 1. Het magnesiumgehalte
alsmede de kalkwerking is sterk. Geen meststof voor algemeen gebruik.
3.
Natuurfosfaat (zie meststoffendossier) bevat ongeveer 20%
zuurbindende waarde en 26-29 % fosfaat. Deze meststof is alleen
een alternatief voor kalk als er tevens extra fosfaat gewenst is,
en deze hoeveelheid overeenkomt met de hoeveelheid kalkwerking die
nodig is.
Kalksalpeter, kalkammonsalpeter
en kalkstikstof zijn GEEN alternatieven voor kalk. De eerste
twee geven geen pH verhoging in de grond, de derde wordt afgeraden
te gebruiken vanwege ongunstige eigenschappen voor bodem en mens. |
| Vorm van het product |
Veelal
geleverd als een droog poeder. Voordeel hiervan is dat het
product goed door de grond te verdelen is, hetgeen belangrijk is.
Nadeel is het stuiven ervan, waardoor het een onprettig karwei is
wanneer niet de goede technische mogelijkheden aanwezig zijn om
dit netjes uit te voeren.
Andere
zijn leverbaar als nat poeder, deze kalk is licht vochtig
en stuift daarom niet. De verdeling over de grond is iets minder
als van droge kalk, maar nog steeds redelijk.
Vooral in tuincentra wordt
ook gekorrelde kalk verkocht. Voordeel is het grote strooigemak,
nadeel is dat de verdeling door de grond minder goed is, hetgeen
nadelig is omdat kalk zich uit zich zelf niet goed mengt door de
grond. De verdeling over de tuin heen is vaak wel weer nauwkeuriger
met een korrel. |
| Dosering / gebruiksaanwijzing |
Algemeen:
Het wordt
vrijwel alleen geadviseerd wanneer de pH van de bodem te laag is.
Indien de pH van de grond rond de streefwaarde zit wordt een onderhoudsbemesting
geadviseerd. Bij ruime pH wordt geen kalk meer geadviseerd. Het
is dan eerder schadelijk dan nuttig.
Verdeel de kalk zo mogelijk
goed DOOR de gehele teeltlaag van de grond. |
| |
|
| verontreinigingen |
Geen relevante verontreinigingen bekend. |
| Bijwerkingen / nadelen |
geen |
| Contact met planten |
Kalk geef meestal beperkt
schade aan de plant wanneer de plant hiermee in contact komt.. Bij
strooien over het gewas kunnen achterblijvende korrels, maar ook
stof schade veroorzaken. Spoel deze dan in voorkomend geval met
ruim water van de planten af. |
| Toegestaan in de biologische land-
en tuinbouw |
Vrijwel alle kalksoorten
zijn toegestaan in de biologische land en tuinbouw. Het kan zijn
dat in sommige biologische merken maerl / koraalalgenkalk / lithotamnium
vanwege de herkomst niet is toegestaan. |
| Verkrijgbaarheid |
NEDERLAND
Diverse
kalkmeststoffen zijn voor particulieren algemeen verkrijgbaar bij
zeer vele tuincentra en winkels onder verschillende merken.
Professionelen en particulieren
met een grotere kalkbehoefte kunnen zich ook richten naar land-
en tuinbouw toeleveringsbedrijven |
| Prijs indicatie (euro) |
| |
Per 5 kilo (tuincentrum) in euro's |
Per 25 kilo in euro's |
| Kalkmeststof algemeen |
5.00 – 7.00 |
8.50 – 9.00 |
| AZ kalk |
5.00 – 7.00 |
13.00 –15.00 |
| Maerl / koraalalgenkalk |
4.50 –
5.00 |
11.00 – 13.00 |
| |
|
|
|
| Herkomst / fabricageproces |
Kalk wordt meestal gewonnen
door (dag) mijnbouw, in Nederland bij Winterswijk en rond Maastricht,
verder in Duitsland en diverse andere landen. Koraalalgenkalk en
lithotamnium wordt gemaakt van koraalrif in en rond de oceanen. |
| Meer info |
Zie artikel over pH
/ zuurgraad in de bodemkrant |
